gv-5iuoxpem74qfjw.dv.googlehosted.com

เขียนโดย : ภาสกร ป่างวิสัย อาสาคืนถิ่นรุ่นที่ 6

พวกไก่ป่ามีความเชื่ออยู่อย่างหนึ่งว่า การขันของพวกมันบนผาสูงจะทำให้พระอาทิตย์ขึ้น หากไร้ซึ่งเสียงขัน ผืนป่าก็จะยังคงมืดมิด พวกมันจึงฝึกฝนการขับขาน ฝึกเสียงของตัวเองให้ไพเราะ และเชื่อว่าหน้าที่ของไก่ป่าคือการส่งเสียงให้พระอาทิตย์รู้ว่า ถึงเวลาแล้วที่จะต้องขึ้นเหนือผืนป่า วันหนึ่ง ไก่ป่าตัวหนึ่งได้ยินเสียงเรียกให้กลับบ้าน มันไม่แน่ใจว่าเสียงนั้นมาจากไหน

บางทีอาจเป็นเสียงจากผืนป่าที่มันจากมา หรือบางทีอาจเป็นเสียงจากส่วนลึกของตัวมันเอง มันจึงตัดสินใจกลับบ้าน กลับมาพร้อมตัวเปล่า ๆ โดยไม่มีแผน ไม่มีคำตอบชัดเจนว่าจะกลับมาทำอะไร รู้เพียงว่ามีบางอย่างที่อยากทำ และเชื่อว่าผืนป่าที่มันเติบโตมาน่าจะมีอะไรบางอย่างที่ดีกว่านี้ได้ และมันเชื่อว่า เสียงขันของมันอาจมีส่วนทำให้สิ่งนั้นเกิดขึ้น

แต่เมื่อกลับมาถึง คำถามจากสัตว์ในป่าก็เริ่มดังขึ้น กลับมาทำไม กลับมาแล้วจะทำอะไร ทำแล้วได้อะไร

คำถามที่หนักที่สุดกลับไม่ได้มาจากสัตว์ตัวอื่น แต่มาจากในรังของมันเอง ไก่ป่าตัวนั้นไม่มีคำตอบดี ๆ ให้ใคร มันจึงเลือกทำ ทำทุกอย่างที่คิดว่าดี

งานผืนป่า งานวัด งานจิตอาสา เรื่องสุขภาพ เรื่องสิทธิ ขึ้นเขาลงห้วย ปลูกต้นไม้ ชวนเด็ก ชวนเยาวชน ชวนสัตว์หนุ่มสาว มันใช้สิ่งที่มีอยู่ในป่าเป็นเครื่องมือแรก ใช้สัญชาตญาณ (วัฒนธรรม) ใช้ผื่นป่า (ความเชื่อและความดีงาม) เป็นที่ยึดเหนี่ยว ใช้เพื่อนที่มีอยู่ไม่กี่ตัวเป็นคนแรก ๆ ที่ออกไปชวนสัตว์ตัวอื่นมารวมกัน มันไม่ได้รู้หรอกว่าสิ่งเหล่านี้จะเปลี่ยนป่าได้มากแค่ไหน แต่ระหว่างทาง มันเริ่มเห็นบางอย่าง ผ้าทอที่เคยถูกเก็บอยู่ในตู้กลับถูกนำออกมาใส่

ภาษาที่เคยพูดกันเฉพาะในป่ากลับถูกพูดด้วยความภูมิใจมากขึ้น เด็ก ๆ เริ่มรู้จักเรื่องราวของบรรพบุรุษ งานวัฒนธรรมกลับมามีชีวิต สัตว์หลายตัวเริ่มมองเห็นว่า สิ่งที่มีอยู่ในป่าของตัวเองก็มีคุณค่าเหมือนกัน

ไก่ป่าตัวนั้นดีใจ มันคิดว่า บางทีเสียงขันของมันอาจกำลังทำให้ป่าเปลี่ยนไป แต่เมื่ออยู่ในป่านานเข้า มันก็พบความจริงอีกด้าน สัตว์ทุกตัวต้องกินบางตัวต้องออกไปหากินไกลขึ้น บางตัวต้องทำงานจนไม่มีเวลาสนใจเรื่องที่ไก่กำลังชวนทำ เรื่องบางเรื่องที่ไก่คิดว่าสำคัญมาก สำหรับสัตว์บางตัวอาจยังไม่สำคัญเท่ากับข้าวเย็นของครอบครัว มีเสียงจากสัตว์ป่าบางตัวบอกมันว่า ทำไม่ได้หรอก ช่างฝันเกินไป เอาเวลาไปทำมาหากินดีกว่า

บางครั้งมันเองก็เริ่มคิดว่า หรือพวกเขาอาจพูดถูก เพราะต่อให้ไก่ไม่ขัน พระอาทิตย์ก็ยังขึ้นอยู่ดี ป่าก็ยังอยู่ สัตว์ทั้งหลายก็ยังออกไปหากิน โลกไม่ได้หยุดหมุนเพราะไก่ตัวหนึ่งเหนื่อย ยิ่งคิดก็ยิ่งเหนื่อยสิ่งที่เคยสนุกเริ่มไม่สนุก สิ่งที่เคยอยากทำเริ่มกลายเป็นภาระ มีอยู่ช่วงหนึ่ง ไก่ป่าตัวนั้นหยุดขัน มันพยายามออกจากป่าทั้งที่มันกลัวโลกกว้าง กลัวการเปลี่ยนแปลง กลัวสิ่งที่ไม่รู้จัก และไม่เคยคิดว่าตัวเองจะต้องออกไปไกลขนาดนั้น

แต่ความผิดหวังบางครั้งก็พาเราไปในที่ที่ความกลัวไม่เคยพาไปมันออกเดินทางโดยไม่ได้มีจุดหมายมากนัก ไปหาเพื่อนใหม่ กินของอร่อย นั่งคุยเรื่องที่ไม่เกี่ยวกับงาน มองสัตว์อื่นใช้ชีวิต แล้วค่อย ๆ กลับมามองชีวิตของตัวเอง มันพบว่าที่ผ่านมาไม่ได้ล้มเหลวทั้งหมด บางอย่างมันทำได้ดี บางอย่างเกิดขึ้นแล้วจริง ๆ และมีบางอย่างที่มันไม่เคยมองเห็นมาก่อน ครอบครัวของมันเริ่มเข้าใจว่าทำไมมันถึงกลับบ้าน เด็กๆ และสัตว์หนุ่มสาวในป่าเริ่มคึกคักขึ้น แล้ววันหนึ่ง มีลูกไก่และลูกสัตว์ป่าหลายตัวเดินมาถามมันว่า วันนี้เราจะทำอะไรกันดี

ไก่ป่าตัวนั้นคิดอยู่พักหนึ่ง ก่อนจะตอบว่า “มาเล่นกันไหม” มันกลับมาทำสิ่งที่ตัวเองถนัดที่สุด คือการเล่น ครั้งนี้มันไม่ได้คิดว่าจะเปลี่ยนป่า ไม่ได้คิดว่าจะสร้างคน ไม่ได้คิดว่าจะต้องพิสูจน์อะไรให้ใครเห็น ไม่ทำทุก ๆ อย่าง แค่ชวนกันเล่น เด็ก ๆ วิ่งไล่กัน เล่นของที่หาได้รอบตัว หัวเราะกันเสียงดัง ไก่ป่าตัวนั้นหัวเราะไปด้วยเสียงหัวเราะพามันย้อนกลับไปเป็นเด็กอีกครั้ง กลับไปหาเพื่อนเก่า การละเล่นเก่า ๆ และความทรงจำในวัยเด็ก

วัยที่เรื่องเศร้าที่สุดของวันอาจเป็นแค่การโดนพ่อแม่ดุ ไม่หนักหนักเหมือนสิ่งที่วัยผู้ใหญ่ทุกคนต้องเผชิญและแบกรับ มันเริ่มเข้าใจว่า บางทีสิ่งที่ตัวเองกำลังตามหาอาจอยู่ตรงนี้มาตลอด 

การชวนให้ออกมาเล่นด้วยกัน หลังจากนั้น ไก่ป่าเริ่มออกเดินทางบ่อยขึ้น ทั้งที่เดิมทีมันไม่ชอบการเดินทาง ไม่ชอบการเปลี่ยนแปลง และไม่ค่อยอยากออกไปไหนไกล แต่โลกข้างนอกทำให้มันเห็นอะไรหลายอย่าง เห็นสัตว์อื่นทำงาน เห็นพื้นที่อื่น เห็นวิธีคิดใหม่ ๆ เห็นว่าการเล่นมีทั้งการเรียนรู้ ความสัมพันธ์ ความทรงจำ และพื้นที่ให้คนได้เป็นตัวเอง ไก่ป่าจึงเก็บสิ่งเหล่านั้นกลับมา ไม่ได้เอากลับมาเพื่อบอกสัตว์ในป่าว่า ต้องทำแบบนี้ แต่มาชวนกันลอง ลองผิด ลองถูก แล้วค่อยดูว่าอะไรเหมาะกับผืนป่าของตัวเอง

มันเริ่มรู้จักคำว่า เล่น และยิ่งทำ ก็ยิ่งรู้ว่า เราไม่จำเป็นต้องทำทุก ๆ อย่างบนโลกไปพร้อมกัน ค่อย ๆทำไปทีละอย่าง และทำในสิ่งที่ตัวเองถนัดและอยากจะทำ เช่นชวนให้ใครบางคนอยากลุกขึ้นมาลอง เด็กชวนเด็ก เยาวชนชวนรุ่นน้อง ผู้ใหญ่ชวนหลาน คนในชุมชนกันทำสิ่งเล็ก ๆ จนวันหนึ่ง ไก่ป่ากลับมายืนอยู่ที่เดิม มองพระอาทิตย์ขึ้นเหนือผืนป่า มันเพิ่งเข้าใจว่า ที่ผ่านมามันเข้าใจผิดมาตลอด เสียงขันของมันไม่ได้ทำให้พระอาทิตย์ขึ้น ต่อให้มันเงียบ พระอาทิตย์ก็ยังขึ้น ป่าก็ยังอยู่ สัตว์ทั้งหลายก็ยังต้องออกไปหากินเหมือนเดิม ชุมชนเองก็ดำรงอยู่ต่อได้โดยไม่มีไก่ตัวนี้ มันไม่ได้สำคัญขนาดนั้น

แต่ในเวลาเช้าของผืนป่าแห่งนี้ หากไม่มีเสียงขันของมันเลย ป่าก็เงียบลงไปอีกแบบหนึ่ง มันจึงยังขันต่อ

ไม่ใช่เพราะคิดว่าตัวเองต้องเป็นคนเปลี่ยนป่า แต่เพราะมันอยากให้เสียงหนึ่งยังอยู่ในป่า เสียงที่บอกว่าเช้าแล้ว เสียงที่ชวนสัตว์ตัวอื่น ๆ ออกมาพบกัน เสียงที่ทำให้เด็ก ๆ รู้ว่า วันนี้เรายังมีอะไรให้เล่น บางที ในโลกที่ทุกตัวกำลังดิ้นรนเพื่อหาอาหาร อาจยังมีไก่ป่าสักตัวที่อยากยืนยันว่า ป่านี้ยังมีความสนุก ยังมีความงดงาม และยังน่าอยู่ไก่ป่าตัวนั้นขันอีกครั้ง ก่อนจะถลาบินลงจากต้นไม้ ไปหาฝูงเด็ก ๆ แล้วถามว่า “วันนี้เราจะทำอะไรกันดี”

ถ้าพระอาทิตย์ขึ้นได้โดยไม่ต้องมีเสียงของเรา แล้ววันนี้เรายังอยากขันอยู่ไหม และเมื่อเรากลับบ้าน แท้จริงแล้วเรากำลังกลับมาเพื่อเปลี่ยนบ้าน

หรือเพื่อเปลี่ยนตัวเราเอง ….

ติดตามอ่าน The Experimental Ground: พื้นที่ทดลองทางความคิด บทบันทึกและร่องรอยการเดินทางของคนทำงานสังคม ได้ที่นี่ 

#มูลนิธิอาสาสมัครเพื่อสังคม #thaivolunteerservice

เรื่องโดย มูลนิธิอาสาสมัครเพื่อสังคม และเครือข่ายฯ

Find the right project for me
en_USEnglish