โครงการพัฒนาคนรุ่นใหม่เพื่อการเปลี่ยนแปลงสังคม

ประจำเดือนพ.ค-มิ.ย ๕๕

มอส.เปิดโครงการใหม่ภายใต้ชื่อ โครงการพัฒนาคนรุ่นใหม่เพื่อการเปลี่ยนแปลงสังคม เพื่อเสริมสร้างคนหนุ่มสาวรุ่นใหม่ที่ตระหนักในศักยภาพภายในของตัวเอง ได้แบ่งปันเมล็ดพันธุ์ความดีแด่ผู้อื่น และเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนเปลี่ยนแปลงสังคมผ่านหน้างานที่ตนเองถนัด โดยการจัดอบรมหลักสูตรที่ ๑ ในระหว่างวันที่ ๒๙– ๓ มิถุนายน ๒๕๕๕ ที่ผ่านมา มีน้องคนรุ่นใหม่จากหลากหลายประเด็นงานเข้าร่วมกว่า ๔๒ คน

“การอบรมครั้งนี้ เป็นจุดเริ่มต้นที่ดีมากที่ทำให้คนรุ่นใหม่ตั้งหลัก ตั้งตน ค้นหาแนวทางแห่งการสร้างสรรค์ เห็นชีวิตที่สัมพันธ์และเชื่อมโยงซึ่งกันและกัน บนฐานของความรัก แบ่งปัน เข้าใจ เห็นความสำคัญของโอกาสแห่งชีวิต “น้ำพุแห่งชีวิต” ที่พุ่งแรงด้วยพลังแห่งชีวิตคนรุ่นใหม่กับการสร้างการเปลี่ยนแปลงสังคมต่อไป...” ทีมประสานงานโครงการฯ มูลนิธิอาสาสมัครเพื่อสังคม รายงาน

การดำเนินงานโครงการฯที่ผ่านมาทางมูลนิธิอาสาสมัครเพื่อสังคม(มอส.) ได้ประสานความร่วมมือกับเครือข่ายพื้นที่ทั้ง ๔ ภาค เพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับโครงการฯ และการค้นหาแนวร่วมในแนวทางการพัฒนาคนรุ่นใหม่ ซึ่งได้รับการตอบรับเป็นอย่างดี มีคนอาสาสมัครเข้าร่วมคิดค้น ทำงานเชิงการสานเครือข่ายและช่วยกันสกัดชุดประสพการณ์ทำงานพัฒนาเป็นฐานความรู้ในการสร้างการเปลี่ยนแปลงสังคม

วันที่ ๑ มีนาคม ๕๕ ทีมทำงานเตรียมแผนการทำงานและเตรียมการเรื่องหลักสูตร

ในวันที่ ๒๗ มีนาคม ๕๕ ประชุมคณะทำงานคนรุ่นใหม่ ซึ่งมีองค์ประกอบจากภาคี ที่มีประสพการณ์ทำงานเยาวชนในพื้นที่ ได้ร่วมกันออกแบบหลักสูตรครั้งที่ ๑ และเสนอแนวทางการพัฒนาคนรุ่นใหม่ในเชิงระยะยาวที่สร้างความยั่งยืน

ทางโครงการฯได้ประกาศรับสมัครคนรุ่นใหม่ โดยมีกรอบเกณฑ์ที่กำหนดเป็นหลักการร่วมกัน

มอส.ได้ประสานเครือข่ายทั้ง ๔ ภาคและองค์กรต่างๆ ซึ่งแสดงความสนใจประมาณ ๖๐ คน และมีผู้ส่งใบสมัครมาประมาณ ๔๘ คน ผู้ที่ได้รับการพิจารณาและสามารถเข้าร่วมได้ ๔๒ คน ซึ่งเป็นคนรุ่นใหม่ที่มีความหลากหลายมาก เช่น สภาเด็กและเยาวชน เครือข่ายเกษตร เครือข่ายสิทธิ เครือข่ายชาติพันธ์ เครือข่ายทรัพยากร เครือข่ายยาเสพติด(ปปส.) เยาวชนเมือง(เกสรลำพู) นักศึกษา คนทำงานองค์กรพัฒนาเอกชน เยาวชนด้านภูมิปัญญาท้องถิ่น เยาวชนการจัดการสิ่งแวดล้อม เยาวชนครูกศน. เยาวชนทำงานด้านการศึกษา เยาวชนจิตอาสา ฯลฯ อายุของผู้เข้าร่วมมีตั้งแต่วัย ๑๗-๒๗ ปี มีทั้งเด็กมัธยม เด็กมหาวิทยาลัย เยาวชนในพื้นที่ปัญหา ซึ่งมีความหลากหลายและแตกต่างกันในประสพการณ์ทำงาน มุมมอง วิธีคิด แต่มีสิ่งหนึ่งที่เหมือนกัน คือการอยากทำความดี อยากให้สังคมมีแต่สิ่งดีๆ

วันที่ ๕ เมษายน ๕๕ ทีมทำงานมอส.ได้จัดทำหลักสูตร ในขั้นตอนการออกแบบหลักสูตรได้ให้ความสำคัญอย่างมากกับร่วมออกแบบกับวิทยากร ซึ่งในครั้งนี้ ได้รับความกรุณาจากบ้านกาญจนาภิเษก โดย ป้ามล คุณทิชา ณ นครและเพื่อนบ้านกาจนาภิเษก เนื้อหาจะเน้นพลังการเปลี่ยนแปลง จุดเปลี่ยนการเปลี่ยนแปลงสังคมจากภายในสู่ภายนอก(คนสู่สังคม)

สิ่งสำคัญอีกประการหนึ่งคือ การออกแบบร่วมกับวิทยากรจากมะขามป้อม ซึ่งเราจะนำกระบวนการละครเพื่อการเปลี่ยนแปลงสังคมให้ผู้เข้าร่วมอบรมเรียนรู้ภายในตัวตนของตนเอง สู่การสร้างพลังการเปลี่ยนแปลง

ก่อนวันที่ ๒๘ มิถุนายน ๕๕ การฝึกอบรมมีการประชุมเครือข่ายและภาคีได้เชิญผู้ทรงคุณวุฒิ และตัวแทนสำนักงานส่งเสริมสุขภาพ (สสส.) ได้ร่วมหารือในเรื่องการทำความเข้าใจกับโครงการฯและหลักสูตร รวมทั้งบทบาทของเครือข่ายในการเป็นพี่เลี้ยง แลกเปลี่ยนชุดประสบการณ์การพัฒนาสู่การเปลี่ยนแปลงตนเองและสังคม จากนั้นได้เสนอยุทธ์ศาสตร์การสร้างและหนุนเสริมคนรุ่นใหม่เพื่อการเปลี่ยนแปลงสังคม

และแล้วการอบรมหลักสูตรที่ ๑ รู้จักตัวเอง รู้จักผู้อื่น การสร้างเครือข่ายและการสร้างความเข้าใจในการเรียนรู้ร่วมกันในวันที่ ๒๙– ๓ มิถุนายน ๒๕๕๕ กระบวนฝึกอบรมก็ได้เริ่มขึ้น ทีมมอส.ก็ใจจดจ่ออยากเห็นหน้าน้องๆ น้องๆ ทุกคนเริ่มทยอยเข้าที่พัก น้องๆ มาถึงก็ดูหน้าตาก็ดูอ่อนล้าจากการเดินทางไกล

เช้าวันแรกวันที่ ๒๙ มิถุนายน ๕๕ น้องเข้าร่วมอบรมเป็นวันแรก อาจารย์อ้อย จาก สสส.ทักทายน้องๆเล่าที่มาที่ไปของโครงการ แนวคิด ความคาดหวัง แบบสบายๆ และอย่างเป็นกันเอง ป้ามล เล่าเรื่องบ้านกาจนา และให้กำลังใจน้องๆ ทุกคนก็ดูกระตือรือล้นดี อาจเป็นเพราะว่าเป็นเรื่องใหม่ในชีวิตที่ได้รับฟัง

น้องๆ ทุกคนทำความรู้จักกันมากขึ้น ผ่านเกมส์และการแลกเปลี่ยนประสพการณ์ของตนเองและกลุ่ม เครือข่าย ตรงนี้ทำให้เห็นถึงความหลากหลาย ต่างวัย ประเด็นการทำงานมีทั้งด้านงานเมือง ชนบท ทรัพยากร เยาวชน สุขภาพ ภูมิปัญญา วัฒนธรรม ชาติพันธุ์ ยาเสพติด การศึกษา กระบวนการทำงานของน้องๆ เป็นผู้ที่มีประสพการณ์ที่เข้มข้น อยู่ท่ามกลางปัญหาและมีกระบวนการแก้ไขปัญหาเชิงพื้นที่ มีวิธีคิดการทำงาน มีจุดยืนในการเปลี่ยนแปลงปัญหาและสังคม ในอีกด้านหนึ่งน้องอีกส่วนหนึ่งทำงานเชิงอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม และทำงานเชิงจิตอาสา เป็นผู้ที่มีจิตใจดี ดูแลสังคม ฟื้นฟูท้องถิ่น มีบทบาทในการรณรงค์เผยแพร่ สร้างความเข้าใจ สร้างบทบาทเยาวชนกับการพัฒนา วันนี้เป็นวันที่น้องๆ รู้จักกัน

วันที่สอง วันที่ ๓๐ มิถุนายน ๕๕ ที่บ้านกาจนาภิเษก จุดเปลี่ยนชีวิต โดย ป้ามล คุณทิชา ณ นคร น้องๆ ได้ฟังเรื่องเล่า เร้าพลังจากป้ามล ที่มา แนวคิด กระบวนการการเรียนรู้ การสร้างจุดเปลี่ยน ดูหนังเล็กกับใหญ่ การใช้พลังชีวิตของป้ามล ความมุ่งมั่น ความรัก การให้โอกาส การเปลี่ยนแปลง น้องๆ คนรุ่นใหม่ ฟังแล้วไม่มีคนไหนที่จะไม่เสียน้ำตา ได้แรงบัลดาลใจ ได้พลังใจ ได้รับความรักที่ไม่มีเงื่อนไข ได้น้ำใจ ได้ความรู้และเครื่องมือการทำงาน ได้การคิดใหม่เพราะเจอของจริงแห่งต่อสู้มันยากมาก แต่ป้ามลทำได้ไง น้องๆ เกิดความศรัทธาต่อป้ามล คืนวันนี้เราได้ดูหนังด้วยกัน เรื่อง The Freedom Writers Diary เราได้เรียนรู้เครื่องมือการเปลี่ยนแปลงความคิดคนผ่านภาพยนต์

จากนั้นวันที่ ๓๑ มิถุนายน ๕๕ เพื่อนๆ บ้านกาจนาได้มาเล่าชีวิต การพลาดพลังของชีวิตและการสร้างจุดเปลี่ยน ที่เปลี่ยนตนเองอย่างมั่นคง และมีจุดหมายในการสร้างความดีให้กับสังคม และเป็นส่วนหนึ่งของ เปลี่ยนแปลงสังคมน้องๆ คนรุ่นใหม่ ฟังแล้ว “อึ้ง” เพราะจุดเปลี่ยนจุดนี้เป็นจุดที่ท้าทาย ต้องพิสูจน์กันตลอดเวลา

ถามใจ ดูตนเอง การมีสติ การระลึกชอบชั่วดี การเข้าหาความเป็นมนุษย์ เข้าหาความรักที่แท้จริง คือ การให้อภัย แบ่งบัน เข้าใจ ไม่มีตัวตน เป็นความรักที่ไม่มีเงื่อนไข จุดเปลี่ยนเหล่านี้คงไม่ต้องถามต่อว่า “คุณจะพลาดอีกไหม” เพราะสิ่งที่ยืนยันคือ การกระทำและใจที่มีให้กับความดี

ได้ฟังเรื่องเล่าจาก พี่ก๊อลฟ์ อดีตเด็กบ้านกาจนาภิเษก ปัจจุบันทำงานที่ สสส. เล่าถึงการต่อสู้กับตัวเองที่ออกมาจากจุดที่พลาด และการเรียนรู้บ้านกาจนา จนกระทั้งการก้าวเข้าไปทำงานทางสังคม “จุดเปลี่ยนที่ยั่งยืน” ท้ายสุด ป้ามลได้กล่าวถึงหัวใจของการเปลี่ยนแปลงด้วยความรัก ท้ายของสุดท้าย เราก็ต้องอำลากัน บรรยากาศเต็มไปด้วยความอบอุ่นและน้ำตาที่ ขอบคุณป้ามลและเพื่อนบ้านกาจนาด้วยใจ ที่ทำให้เรียนรู้ถึงพลังการเปลี่ยนแปลง

วันที่สาม วันที่ ๑ มิถุนายน ๕๕ กระบวนการสร้างการเปลี่ยนแปลงตนเองสู่การจัดการสังคมเน้นการค้นหาตัวตน แลกเปลี่ยนมุมมอง พัฒนาความเป็นกลุ่ม วันนี้เราเรียนตนแอง ผ่านเครื่องมือที่เรียกว่าแผนที่ชีวิต ได้เรียบเรียงตนเอง ทบทวนชีวิตที่ผ่านมา ทบทวนประสบการณ์ หรือจุดเปลี่ยนชีวิตเกิดขึ้นตอนไหนของชีวิต จากนั้นเดินหน้าต่อเรียนรู้ “การเคลื่อนไหวสร้างสรรค์” เรียนรู้ การจัดการตนเองเรียนรู้พลังกลุ่มเรียนรู้ที่สร้างการเปลี่ยนแปลงและสร้างสรรค์

วันที่สี่ วันที่ ๒ มิถุนายน ๕๕ กระบวนการเรียนรู้ “การเปลี่ยนแปลงสังคม” เชื่อมโยงตัวเองกับสังคม สร้างละครจากประเด็นปัญหา

การเรียนรู้วันนี้เป็นงานปราบเซียน คือ การลดอัตตา ความเป็นตัวตน เชื่อมโยงตนเองกับสังคม โดยผ่านกิจกรรมประสบการณ์ไม่รู้ลืม และการสร้างโครงเรื่องอย่างง่าย ซึ่งเป็นการวิเคราะห์ประเด็นปัญหาและการออกแบบการจัดการปัญหาร่วมกัน จากนั้นกระบวนการการสร้างสรรค์เชิงสื่อสาร

จับประเด็นมาเล่นเป็นละครและแสดงละครสะท้อนปัญหาสังคม กระบวนการนี้เป็นการทบทวนตนเอง ถึงแม้จะมีประสพการณ์ทำงานมาเยอะแต่ความเข้าใจต่อตนเองเป็นเรื่องสำคัญ การสร้างพลังชีวิต จุดเปลี่ยนชีวิต ได้ด้วยตัวเอง ทั้งยังต้องแบ่งปัน เอื้อเฟื้อกับเพื่อนผู้ร่วมชีวิตและเพื่อนร่วมทางอาสาสมัครเพื่อสังคม การแก้ไขปัญหาไม่อาจเกิดได้โดยใครบางคนหรือคนเดียว ความร่วมมือ และใจที่ร่วมกันสานความสัมพันธ์ สานเครือข่ายการสร้างพลังชีวิต พลังกลุ่ม พลังเครือข่าย น่าจะเป็นแนวทางที่ได้เรียนรู้ร่วมกัน การเรียนรู้ร่วมจึงเป็นการสร้างใจแห่งการเปลี่ยนแปลง สร้างการเปลี่ยนแปลงสังคมจึงจะดำรงต่อไปอย่างยาวนาน

วันสุดท้ายการอบรม วันที่ ๓ มิถุนายน ๕๕ สรุปกระบวนการเรียนรู้หลักสูตรที่ ๑ รู้จักตัวเอง รู้จักผู้อื่น การสร้างเครือข่ายและการสร้างความเข้าใจในการเรียนรู้ร่วมกัน โดยสรุปถึงมองภายนอกแล้วมองตนเอง(เข้าใจตนเองอย่างไร) อะไรคือการเรียนรู้ การเรียนรู้อย่างไรจึงนำสู่การเปลี่ยนแปลง การเรียนรู้เชิงสรรค์สร้างความหมาย “การเปลี่ยนแปลงจากภายใน” การเรียนรู้ตนเองสู่พลังการเปลี่ยนแปลง การเรียนรู้สังคมเพื่อเปลี่ยนแปลงสังคม

จากการอบรมมีเสียงสะท้อนจากน้องๆ หรือผลจาการอบรมครั้งนี้ เกิดการสานเครือข่ายความสัมพันธ์และจะมีการติดต่อกันอย่างเนื่อง โดยน้องทำ FACEBOOK คนรุ่นใหม่เพื่อแสดงความคิดเห็นหลักสูตร และเชื่อมโยงประสานกัน เกิดกลไกการประสานในรุ่น ภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคอีสาน ภาคใต้

นอกจากนั้นแล้วเกิดการเชื่อมโยงกิจกรรมร่วมกัน เช่น ๑.บ้านดิน (สุกี้) ซึ่งริเริ่มโครงการก่อนมาเข้าร่วมโครงการ มาขยายต่อให้เพื่อนๆ เข้าร่วม ๒.เวทีสร้างกระบวนการเรียนรู้ใหม่ (NRD) เชิญพี่ทิชา โดยจะสร้างการเรียนรู้ใหม่ในสมาชิก ๕,๐๐๐ คน ของกลุ่ม NDR ๓.เกิดการแนวการทำงานงานเยาวชนในพื้นที่ปกาเกอญอที่เชียงใหม่ โดยน้องเนก

และสิ่งที่เกิดระดับจากการอบรม เช่น ๑.อาร์มNDR>ประกาศเปลี่ยนแปลงตัวเองผ่าน Facebook ๒.อ๋นประกาศใจวงใหญ่ที่จะกลับไปถ่ายทอด และการจัดการเรียนรู้กลุ่มใหญ่ ๓.วุฒิตั้งหลักเปลี่ยนแปลงตัวเอง ๔.ดิวตั้งใจเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมตนเอง/กลุ่ม เรื่องของเวลา และหลายคนเริ่มมีแนวคิดการทำงานกับองค์ตนเองในรูปแบบใหม่และการสานเครือข่าย

การอบรมครั้งนี้ เป็นจุดเริ่มต้นที่ดีมากที่ทำให้คนรุ่นใหม่ตั้งหลัก ตั้งตน ค้นหาแนวทางแห่งการสร้างสรรค์ เห็นชีวิตที่สัมพันธ์และเชื่อมโยงซึ่งกันและกัน บนฐานของความรัก แบ่งปัน เข้าใจ เห็นความสำคัญของโอกาสแห่งชีวิต “น้ำพุแห่งชีวิต” ที่พุ่งแรงด้วยพลังแห่งชีวิตคนรุ่นใหม่กับการสร้างการเปลี่ยนแปลงสังคมต่อไป

น้องๆ และมอส. ขอขอบคุณจากใจอาจารย์อ้อย ป้ามล ลุงสุจริต และผู้ทรงทุกท่าน สสส.ที่สนับสนุนให้เราได้มาเรียนรู้ครั้งนี้อย่างมีพลังพร้อมสร้างแรงบันดาลใจให้กลับไปทำงานอย่างสร้างสรรค์ได้ต่อไป